Հայաստանում քրիստոնեության պաշտոնական կրոն ճանաչվելուց հետո Վաղարշապատի դերը երկրի կյանքում առավել ևս մեծանում է, այն միաժամանակ դառնում է նաև հայոց հոգևոր կենտրոն։ Միջնաբերդում կառուցվում է Մայր տաճարը, իսկ Հոիփսիմյան կույսերի նահատակման վայրերում՝ նրանց նվիրված մատուռները։ 5-րդ դարի կեսերին՝ Մայր աթոոը Դվին փոխադրելուց հետո, փաստորեն մինչև 7-րդ դարը Վաղարշապատր կորցնում է իր երբեմնի նշանակաթյանը։ 7-րդ դարում պարսկա-բյուզանդական հակամարտությունների ոլորտում գտնվող Հայաստանում՝ ինքնավարության առկայության տասնամյակներին պայմաններ են ստեղծվում քաղաքի տնտեսության և մշակույթի վերելքի համար, քաղաքային կյանքը Վաղարշապատում կրկին աշխուժանում է 4-րդ դարում հիմնված մատուռների փոխարեն մեկը մյուսի ետևից կառուցվում են Հռիփսիմեի (618 թ.) ու Գայանեի (680 թ.) եկեղեցիները, վերանորոգվում է Մայր տաճարը։ Վաղարշապատից Արտաշատ տանող ճանապարհի մոտ կառուցվում են Զվարթնոց տաճարը (641-661) ու նրան կից կաթողիկոսական նստոցը։ 15-րդ դարում Վաղարշապատում վերահաստատվում է կաթողիկոսարանը։ 13-15-րդ դարերից Վաղարշապատը դարձավ հայոց հոգևոր կենտրոնը, իսկ տաճարը՝ անկախ կաթողիկոսական աթոռանիստի տեղափոխություններից, պահպանեց մայր տաճարի առաջնային նշանակությունը։ 1828 թվականին Էջմիածինը Արևելյան Հայաստանի կազմում վերջնականապես միացվում է Ռուսաստանին։ Ռուսական կառավարությունը, նախկին իշխանությունների նման, նույնպես ճանաչում են միաբանության իրավունքներն Էջմիածնի վրա։ Չնայած 19-րդ դարի կեսից Էջմիածինը դառնում է Երևանի նահանգի Էջմիածնի վիճակի կենտրոնը, այնուամենայնիվ, բուն քաղաքը կառավարում էին կաթողիկոսարանն ու միաբանությունը՝ սինոդի հետ մեկտեղ։ Խորհրդային իշխանության առաջին օրերից Էջմիածինը դադարում է վանքապատկան լինելուց և դառնում Վաղարշապատի գավառի կենտրոնը։ Այժմ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին Մայր Տաճարը Ամենայն Հայոց կաթողիկոսների նստավայրն է։

139. Կետերը փոխարինի’ր Ղ կամ Խ տառերով։

Խրոխտ, թուղթ, խեղդել, ծախսել, կմախք, աղբյուր, պղտոր, դժոխք, դրախտ, զմրուխտյա, եղբայր, անվախճան, ողկույզ, մղկտալ, տախտակ, թուղթ։

142. Կետերի փոխարեն գրի’ր տրված բառերից մեկը։

Թոռնիկն արագ թռավ տատի գիրկը։

Միաժամանակ երեք գիրք է կարդում։

Հորդ անձրևը կտրվելու միտք չուներ։

Հորթը տրտինգ տալով վազեց մոր մոտ։

143. Կետերի փոխարեն գրի’ր տրված բառերից մեկը։

Որթերի մեջ անծանոթ մի աղջիկ տեսա։

Որդերի պատճառով ձկնորսության չգնացի։

Շատ հաջող ավարտ ունեցավ մեր ձեռնարկը։

Հաչող շունը կծան չի լինում։

Երեխայի կտրիչ ատամներն արդեն դուրս էին եկել։

Իմ բոլոր կտրիճ ընկերները հավաքվել էին այսօր։

144. Կետերի փոխարեն գրի’ր տրված բառերից մեկը։

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում։

Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում։

Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը։

Փոշիով ու աղտով էր ծածկված փողոցը։

Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր։

Քո արած ուխտը թանկ է բոլորիս համար։

Ասում են, որ սերը չունի ոչ մի խտրականություն, սերը նաև աթարին է կպնում, սրտում նոր լույս է վառվում։ Նույնիսկ այն հսկան ում կերպարանքը ահարկու է եղել, վախեցրել է բոլորին դարձել է վճիտ աղբյուր։

Սեղան, երկրաչափական պատկեր, ուռուցիկ քառանկյուն, որի երկու հակադիր կողմերը զուգահեռ են միմյանց, իսկ մյուս երկուսը՝ ոչ։

Սեղանի զուգահեռ կողմերը կոչվում են հիմքեր։ (Օրինակ՝ նկարում AB-ն սեղանի փոքր հիմքն է, DC-ն՝ մեծ հիմքը)

Սեղանի ոչ զուգահեռ կողմերը կոչվում են սրունքներ ։ (Օրինակ՝ նկարում AD-ն, BC-ն)։

https://hy.m.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B6_(%D5%A5%D6%80%D5%AF%D6%80%D5%A1%D5%B9%D5%A1%D6%83%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)։

Ճոճաձող — հատուկ դեպք է քառանկյունի է, որը մեկ զույգ կողմերից զուգահեռ: Տերմինը «սեղան», որը բխում է հունական բառից τράπεζα, որը նշանակում է «սեղան», «սեղանի շուրջ»: Այս հոդվածում մենք նայում տեսակի ճոճաձողի եւ նրա հատկությունների. Բացի այդ, մենք նայում, թե ինչպես։

https://www.google.com/amp/s/hy.delachieve.com/%25D5%25A1%25D5%25B6%25D5%25AF%25D5%25B5%25D5%25B8%25D6%2582%25D5%25B6%25D5%25A1%25D5%25A3%25D5%25AB%25D5%25AE-%25D5%25B0%25D5%25A1%25D5%25BE%25D5%25A1%25D5%25BD%25D5%25A1%25D6%2580%25D5%25A1%25D5%25AF%25D5%25B8%25D5%25B2%25D5%25B4-%25D5%25BD%25D5%25A5%25D5%25B2%25D5%25A1%25D5%25B6-%25D5%25A9%25D5%25A5/։

Ուղղանկյունը երկրաչափական պատկեր է, որն ունի 4 չորս կողմ և որի բոլոր անկյունները ուղիղ են (դրա համար էլ այն կոչվում է ուղղանկյուն):Եթե հատվածով միացնել ուղղանկյան այն երկու կողմերը, որոնք նույն կողմի ծայրակետեր չեն, ապա այդպիսի հատվածը կոչվում է անկյունագիծ: Ուղղանկյունն ունի 2 անկյունագիծ։

https://www.imdproc.am/p/matematika/5-dasaran/metsutyunneri-chapum-9628/ughghankyun-9637/re-360c37a9-cf9e-44af-a2b1-45f39cd8845a։

Եռանկյուն։ Այլ կերպ այն կարելի է սահմանել որպես այնպիսի պատկեր, որը կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից, և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից։ Կետերը կոչվում են եռանկյան գագաթներ, իսկ հատվածները՝ նրա կողմեր։ A, B, և C

https://hy.m.wikipedia.org/wiki/%D4%B5%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6։

Ավելի քան քառասուն տարի Բերմուդյան եռանկյունը հայտնի դարձավ նավերի եւ ինքնաթիռների ենթադրաբար անհայտ կորածների համար: Այս երեւակայական եռանկյունը, որը նաեւ հայտնի է որպես «Սատանի եռանկյուն», իր երեք միավորն ունի Պուետրո Մայամի, Ռիկո եւ Բերմուդա։

https://www.google.com/amp/s/hy.eferrit.com/%25D5%25A2%25D5%25A5%25D6%2580%25D5%25B4%25D5%25B8%25D6%2582%25D5%25A4%25D5%25B5%25D5%25A1%25D5%25B6-%25D5%25A5%25D5%25BC%25D5%25A1%25D5%25B6%25D5%25AF%25D5%25B5%25D5%25B8%25D6%2582%25D5%25B6/։

 

Ուղղանկյուն, զուգահեռագիծը, որի բոլոր անկյուններն ուղիղ են։ Նկատենք, որ ուղղանկյունը կարող է դիտվել որպես զուգահեռագիծ, այսնինքն՝ այն օժտված է զուգահեռագծի բոլոր հատկություններով։ Քանի որ ուղղանկյունը զուգահեռագիծ է, ապա այն ունի զուգահեռագծի բոլոր հատկությունները

https://www.imdproc.am/p/erkrachaputyun/8-dasaran/qarankyunner-9428/ughghankyun-sheghankyun-qarakusi-9433/re-aad4d486-2d37-453b-8deb-18152f731917

https://hy.m.wikipedia.org/wiki/%D5%88%D6%82%D5%B2%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6

եռանկյուններն ուղղանկյուն եռանկյուններ են, որոնց սուր անկյունները 30^\circ30∘30, degrees և 60^\circ60∘60, degrees են: Այսպիսի եռանկյունների կողմերն ունեն ուշագրավ հատկություններ.

https://hy.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-trig/hs-geo-special-right-triangles/a/special-right-triangles-review

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արատես (այլ կիրառումներ)

Արատես, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Հերմոնից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերին, Այսասի գետի հովտում։

Արատեսի ազգաբնակչության փոփոխությունը^[1].

Տարի	1873	1897	1926	1939	1959	1979
Բնակիչ	219	311	184	326	232	353

Քառակուսու հատկություները։

կանոնավոր քառանկյուն, այսինքն քառանկյուն, որի բոլոր կողմերն ու անկյունները հավասար են։ Քառակուսին և՛ շեղակյան, և՛ ուղղանկյան մասնավոր դեպքն է։

Քառակուսու է կոչվում այն ուղղանկյունը, որի բոլոր կողմերը հավասար են։

Քառակուսու անկյունագծերը հավասար են, փոխուղղահայաց են, հատման կետում կիսվում են, կիսում են քառակուսու անկյունները։

Քառակուսու մակերեսը հավասար է կողմի քառակուսուն։

Քառակուսու մակերեսը հավասար է անկյունագծի քառակուսու կեսին։

Քառակուսու բոլոր անկյունները 90° են։

Եթե ուղղյանկյան երկու կից կողմերը հավասար են, ապա ուղղանկյունը քառակուսի։

Եթե շեղանկյան անկյուններից որևէ մեկը ուղիղ է, ապա շեղանկյունը քառակուսի է։

Քառակուսու երկարությունը հավասար է 7սմ. Իսկ բարձուցյունը հավասար է 3սմ։

ծավալը, 7×7×3=147։

սմ. քառակուսի։